Archief maandmotto’s 2008 en 2007 “Wie een gegeven paard in de bek kijkt, ontvangt niet.” (december 2008) Kinderen wordt verteld als ze een cadeautje krijgen dat ze “een gegeven paard niet in de bek mogen kijken”. Een op het eerst gezicht wat vreemde uitdrukking: Kinderen krijgen over het algemeen helemaal geen paard cadeau, ook niet als die jaren lang, tot vervelends aan toe, bovenaan de verlanglijst prijkt. Een paard in de bek, of beter de mond, kijken leert je hoe oud het dier is. Aan het gebit kan je zien in hoeverre de aanvankelijk holle tanden opgevuld zijn. Als de tanden allemaal opgevuld zijn is het paard “ aftands’. Kortom als je in de mond van het paard kijkt kan je zien of deze aftands is of niet, je kan hierdoor de waarde van het paard beoordelen. Dus eigenlijk zit daar het prijskaartje. En daar zit hem nou net de kneep......op een prijskaartje kijken van een cadeau staat ontvangen in de weg. Ontvangen wordt dan snel geplaatst in een ruilverhouding. Is wat ik heb gegeven wel of niet in proportie met wat ik nu ontvang.....Zo wordt ontvangen een heel gedoe, vooral gedoe in het hoofd. Terwijl echt ontvangen doe je met je hart, dus zonder je zorgen of druk te maken over je eigen tegenprestatie. December is een maand van veel geven en veel ontvangen, bederf je eigen pret niet door hier een balans van op te maken. Dus mocht je al een paard krijgen met sinterklaas of kerst......gewoon lekker van genieten en niet in zijn bek kijken. “Kijken met open ogen is een kunst als je weet.”(november 2008) We weten ..het bos is groen. Toch is nu het bos helemaal groen. Prachtige gele en rode kleuren overheersen nu het bos....als je echt kijkt. Als het donkerder wordt kunnen we alleen nog maar zwart wit en alle grijs teinten die daar tussen liggen zien. Maar ja we weten dat onze auto rood is, de trui die we aan hebben groen enz. Als onze ogen het allang niet meer echt kunnen zien nemen we kleuren waar die we weten. Let maar eens op je eigen auto blijft in de schemer gewoon rood, terwijl onbekende auto’s wel grijs kleuren. “Zonder chaos geen vernieuwing.” (oktober 2008) Chaos is iets wat we graag vermijden en snel geneigd zijn om negatief te labelen. Vernieuwen is iets wat we juist wel vaak nastreven en geneigd zijn positief te labelen. Hierin bevindt zich een paradox. Chaos is het tegenovergestelde van orde. Om te vernieuwen ga je van de ene vorm van orde, naar een andere vorm van orde. Om dit te doen moet je wel de oude orde eerst loslaten, daarbij ontstaat chaos. Vanuit die chaos kan dan weer een nieuwe orde ontstaan. Tegenhouden van chaos is dus het vasthouden aan de oude orde. Niet voor niets wordt gesproken “durven loslaten”, want als je de oude orde loslaat, komt eerst de chaos en pas daarna de nieuwe orde. In oktober laten de bomen de oude bladeren los, de herfst vertegenwoordigt het loslaten van de oude orde. Wat ga jij deze oktober loslaten? Welke chaos ga jij omarmen? “Wat je ziet is een reflectie van jezelf.” (september 2008) Je kan alleen zien wat je zelf ook in je draagt; wat je niet in je hebt neem je “simpelweg” niet waar. Een confrontatie met een reflectie van jezelf is indrukwekkend en leerzaam. Ik heb dit recent aan den lijve ondervonden bij een workshop “coachen in de natuur”. In deze workshop trok je met een coach de natuur in om te reflecteren op een vraag die je hebt. Tegelijkertijd leerden we in de workshop hoe je als coach je vragen zo kan formuleren dat je de natuur kan benutten om iemand te laten reflecteren. Ik verheug me er op ook coachingssessies in de natuur te kunnen houden. Dus vanaf heden biedt JPC ook coachingssessies in de natuur aan! “Elke valkuil verhult een kwaliteit.” (augustus 2008) Het kernkwadranten-model van Daniël Ofman laat zien dat een valkuil eigenlijk niet meer of minder is dan het te veel inzetten van je goede eigenschappen, namelijk je kwaliteit. Het model ziet er als volgt uit: Als je allergisch voor bent bepaald gedrag, of juist een duidelijke valkuil bij jezelf herkent kan je door dit model je kwaliteit op dat vlak ook opsporen. Tegelijkertijd kan je ook opsporen wat je te leren hebt; je uitdaging. Maar ook kan je natuurlijk vanuit je eigen kwaliteit ontdekken wat je (waarschijnlijk) nog te leren hebt en wat je valkuil is. “De cursus omgaan met teleurstellingen is helaas niet doorgegaan.” (juli 2008) Deze tekst is te lezen op het juttershuisje in Kijkduin. Een prachtig paradoxale tekst om genietend op het strand op te kauwen. “Wie appelen vaart, ook appelen eet.........en ziet.”(juni 2008). Je acteert in de omgeving die je bekent is en die makkelijk bereikbaar is. Daar kennen we meer fruitige spreekwoorden en gezegden van. Zoals “de appel valt niet ver van de boom” en “laag hangend fruit plukken”. Het is niet alleen zo dat je acteert in de omgeving zie je kent, je ziet ook vooral de omgeving die je kent. Zo zie ik op de weg elke Brenderup- paardentrailer rijden, terwijl de gemiddelde lezers van deze site deze waarschijnlijk absoluut niet waarneemt. Je ziet waarschijnlijk wel vaak het type autorijden dat je zelf hebt, of een autotype dat op een andere manier een speciale betekenis voor je heeft. Juist deze speciale betekenis kleurt onze waarneming. Objectiviteit is daardoor een uiterst subjectief begrip. “Alle neuzen dezelfde kant op ....liever niet.”(mei 2008) Als iedereen dezelfde kant op kijkt in een team, gaan alle kansen die buiten het team liggen, behalve diegene die pal voor je liggen, ongezien voorbij. Bij kansen is dat jammer, maar ongezien gevaar kan dat desastreus zijn. Koester dus de teamleden die de neuzen wel regelmatig de andere kant op steken, ze zijn de reddingsboei van het team. “Ontwikkelen kan alleen als je de stabiliteit durft los te laten.” (april 2008  Ontwikkeling vraagt verandering. Het oude moet losgelaten worden zodat er ruimte komt voor iets nieuws. Hoe ongemakkelijk het oude soms ook is, het heeft ook de verlokkelijke vertrouwelijkheid van een oude stoel. Ontwikkelen vergt dat je uit je comfort-zone komt en iets nieuws en onbekends gaat beleven. Dit geldt zowel voor organisatie-ontwikkeling als voor persoonlijke ontwikkeling. Uit de systeem-theorie is bekend dat systemen (zoals een organisatie of persoon opgevat kan worden) een natuurlijke, vaak onbewuste, neiging hebben homeostase te creëren. Homeostase is het steeds weer opnieuw zorgen voor evenwicht, als er onbalans is. Streven naar evenwicht en dus naar stabiliteit belemmert de ontwikkeling. Ontwikkelen noopt dus weerstand bieden tegen deze stabiliserende kracht en dat vraagt lef. “Eerst tot 10 tellen……oké, maar niet tot 100.” (maart 2008) We leren onze kinderen,vooral als ze nogal heetgebakerd zijn, eerst tot 10 te tellen en pas daarna te reageren. Kinderen zijn dan nog ongeremd. Als we volwassen worden groeien onze remmingen. De uitdrukking “eerst tot 10 tellen” hebben we echter stevig opgeslagen, we houden ons in en proberen geen ruzie te maken. Veel volwassenen kunnen, in tegenstelling tot onze kinderen, “oorverdovend zwijgen”. Dit zwijgen is een vorm van passief agressief gedrag wat het conflict absoluut niet helpt oplossen. Er komt immers geen enkele vorm van inhoudelijke communicatie op gang. Volwassen die oorverdovend zwijgen zouden zichzelf en de ander helpen door te leren zich binnen 100 tellen uit te spreken. “Tegenspreken is ook een vorm van afhankelijkheid.”(februari 2008) Omdat jij ja zegt zeg ik nee. Mensen die een andere mening neerzetten lijken in de ogen van anderen (en soms ook van zichzelf) onafhankelijk. Het kan echter gaan om ‘tegenafhankelijkheid’, dit is een specifieke vorm van afhankelijk gedrag. Een tegenafhankelijke respons is namelijk afhankelijk van wat een ander doet: Omdat jij ja zegt zeg ik nee, maar als jij nee zegt zeg ik ja. Echte onafhankelijkheid is belangrijk, maar geen eindpunt. Stephen Covey beschrijft in zijn “Seven habits of highly effective people” het belang om van afhankelijkheid naar onafhankelijkheid door te groeien, maar ook om van onafhankelijkheid door te groeien naar wederzijdse afhankelijkheid. “Goede voornemens: 40 dagen goed gedrag.....of toch niet?” (januari 2008) Het creëren van een nieuw patroon kost 40 dagen. Dat is de tijd dat je brein nodig heeft nieuwe verbindingen te maken en dus zo een nieuw pad te banen. Dus 40 dagen het nieuwe gedrag oefenen leidt tot een nieuw patroon, maar dan ook wel echt iedere dag oefenen. Kortom op 1 januari beginnen dan ben je 9 februari klaar. Maar is het wel zo dat je gedragspatronen veranderen een kwestie van ” gewoon doen” is? Vaak is er meer aan de hand; goede voornemens leiden dan niet tot het gewenste resultaat. Dat “ meer aan de hand” wordt beschreven in het model van de logische niveaus van Bateson en Dilts. Als je je goede voornemen op gedragsniveau niet kan realiseren, kan je het beste naar de hogere logische niveaus kijken. Heb je bijvoorbeeld, al dan niet goed verstopt voor jezelf, een overtuiging dat je huidige gedrag toch ook iets oplevert? Coaching helpt bij het verkennen van zo’n hoger logisch niveau “Je kan het paard naar het water brengen, maar je kan  hem niet laten drinken.” (december 2007) Als paardenbezitter weet ik hoe lastig dit is. Je plant een lange rit, weet dat het paard water nodig gaat hebben en dat je het onderweg niet tegenkomt. Je brengt voor je vertrekt het paard naar de waterbak,  het paard loopt braaf mee en blijft geduldig naast je staan bij de waterbak. Je probeert nog eens een truc, doet je hand in het water om de aandacht daarheen te leiden, maakt de lippen van het paard nat, maar echt…niks helpt.  Moraal : Herken de situatie dat je paard bij de waterbak staat en blijf niet proberen het paard te laten drinken. “Heel veel beweging is geen garantie voor verandering. Een achtbaan komt ook weer op hetzelfde punt uit.” (november 2007) “Om het probleem heen organiseren is het probleem vergroten.” (oktober 2007) “Op je automatische piloot kom je vaak een heel eind, door je eigen mogelijkheden te ontwikkelen kom je verder." (eerdere versies van deze site) © Evelien Beentjes JPC Je Persoonlijke Coach